Lụa Vạn Phúc (Hà Đông)-nét đẹp làng nghề truyền thống giữa lòng Thủ đô

Lụa Vạn Phúc (thuộc phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, Hà Nội) là một làng nghề truyền thống dệt lụa đã có từ lâu đời. Làng nghề lụa Vạn Phúc nổi tiếng với nghề dệt lụa tơ tằm. Đặc biệt, cho đến tận ngày nay, làng nghề lụa Vạn Phúc vẫn đang tiếp tục duy trì và phát triển nghề dệt lụa của mình. Đến với làng nghề lụa Vạn Phúc bạn không chỉ được tham quan, mua sắm tại những gian hàng bán các sản phẩm lụa tơ tằm rất đẹp mà còn có cơ hội tận mắt nhìn thấy hoạt động dệt lụa của người dân nơi đây cũng như có cơ hội check in rất nhiều địa điểm đẹp tại làng nghề truyền thống này.

1. Vị trí địa lý và lịch sử phát triển của làng lụa Vạn Phúc

Làng lụa Vạn Phúc hiện nay thuộc phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, Hà Nội. Từ trung tâm thành phố, bạn có thể tìm đến làng lụa Vạn Phúc bằng cách đi thẳng đường Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân) xuống đến bưu điện trung tâm quận Hà Đông sau đó rẽ phải vào phường Vạn Phúc hoặc đi hướng đường Lê Văn Lương – Tố Hữu.

Lụa Vạn Phúc lần đầu tiên được giới thiệu đến với bạn bè quốc tế vào năm 1931 tại hội chợ Marseille và đã được người Pháp đánh giá là dòng lụa tinh xảo, đẹp nhất Đông Dương. Trải qua thời gian với nhiều những thăng trầm của lịch sử, người dân làng Vạn Phúc vẫn bám trụ với nghề cùng nhiệt huyết, sự sáng tạo và kinh nghiệm được truyền nối từ nhiều đời cho đến tận ngày nay. Đến Vạn Phúc vào bất cứ mùa nào, từ sáng sớm đến khi tối trời, trong một con ngõ nhỏ của mảnh đất này, bạn rất dễ dàng nghe được tiếng khung cửi làm việc liên tục của một gia đình làm nghề dệt lụa truyền thống của làng.

 

2. Quy trình sản xuất lụa.

Để có được mảnh lụa đẹp với những đường nét hoa văn tinh xảo đến tay người tiêu dùng, người dân làng nghề Vạn Phúc đã làm việc rất tỉ mỉ, công phu trong từng công đoạn.

• Bước 1: Trồng dâu nuôi tằm

Để có được tơ lụa đẹp phụ thuộc hoàn toàn vào việc nuôi tằm. Vậy nên, công việc nuôi tằm rất quan trọng, người nuôi tằm phải theo dõi con tằm liên tục. Khi tằm lớn người nuôi tằm cần làm né để tằm nhả tơ, tạo kén.

• Bước 2: Lấy tơ

Sau khi tằm nhả tơ, đóng kén, các nghệ nhân sẽ lựa chọn các tổ kén già, có chất lượng tốt để tiến hành kéo kén (kéo các sợi tơ từ kén ra khỏi con tằm. Trước kia, công đoạn này được làm thủ công bằng tay còn ngày nay được làm bằng máy móc.

Sau khi kéo kén các sợi tơ được chuốt thẳng rồi được các nghệ nhân guồng tơ. Để đảm bảo các sợ tơ không bị rối khi cho vào guồng, các nghệ nhân phải làm thủ công rất tỉ mỉ.

• Bước 3: Dệt lụa

Sau khi guồng tơ, nghệ nhân sẽ tiến hành mắc cửi và nối cửi để hệ thống các sợi tơ đưa vào máy dệt. Khi máy dệt chạy, nghệ nhân sẽ phải túc trực liên tục bất kể ngày đêm để phát hiện lỗi sai và tiếp sợi tơ khi cần.

Trước khi máy dệt chạy hệ thống hoa văn đã được đồ sẵn trên máy theo ý tưởng của nghệ nhân hoặc theo đơn đặt hàng của khách hàng. Vì vậy, sau 2-3 ngày dệt liên tục, ống lụa dài 45-50m được tháo dỡ thì sẽ hiện rõ hoa văn trên đó. Người nghệ nhân sau khi tháo dỡ sẽ đem những tấm lụa thô đã sẵn hoa văn rất đẹp đi nhuộm vải.

• Bước 4: Nhuộm vải

Trước khi được đem đi nhuộm, lụa Vạn Phúc sẽ được đem đi nấu tẩy để loại bỏ tạp chất.

Sau khi được loại bỏ tạp chất, người nghệ nhân sẽ đem những tấm lụa đi nhuộm với tỉ lệ pha chế thuốc hợp lý để tấm lụa có được màu sắc đẹp mắt, hài hòa. Lụa nhuộm xong sẽ được đem giặt trước khi được đem đi sấy khô. Sau khi sấy xong, lụa sẽ lên màu đẹp giống như màu sau khi nhuộm và được đem bán tới tay khách hàng.

3. Các sản phẩm đặc trưng của làng lụa Vạn Phúc

Bên cạnh các sản phẩm lụa tơ tằm để người mua mua về tự may theo ý mình hoặc mang biếu, tặng, làng lụa Vạn Phúc có rất nhiều các sản phẩm làm từ lụa may sẵn như áo dài, áo lụa dài tay, ngắn tay; khăn lụa, túi lụa…. để khách hàng lựa chọn.

4. Du lịch làng lụa Vạn Phúc

Đến với làng lụa Vạn Phúc, bạn sẽ được đến với rất nhiều các sản phẩm lụa đẹp mắt, tinh xảo, hợp thời trang. Bạn sẽ thỏa sức lựa chọn từ những bộ áo dài dành cho cả gia đình đến những chiếc khăn lụa nhiều kiểu dáng, túi xách nhỏ xinh, những chiếc caravat lụa sang trọng hay những chiếc váy lụa thời thượng, áo sơ mi lụa…..

Bên cạnh mua sắm, làng lụa Vạn Phúc còn có rất nhiều điểm đẹp để cho ra những bức hình lung linh: đường ô rực rỡ sắc màu, bức tường bích họa rất đẹp nơi vườn hoa của làng, hay những cảnh dệt lụa rất đẹp trong chợ lụa…..

 

Nếu bạn yêu thích và muốn khám phá về nghề dệt lụa và các sản phẩm từ lụa thì làng lụa Vạn Phúc chính là một địa điểm không thể bỏ qua để có những trải nghiệm tuyệt vời về nghề truyền thống này. Hãy cùng bạn bè và gia đình ghé thăm làng lụa Vạn Phúc để cùng tham quan và khám phá về một làng nghề lâu đời giữa lòng Thủ đô bạn nhé!